سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
44
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
فاضل ، نورى : به 105 مثقال نقرهء سكه دار يا 15 ) مثقال طلاى سكه دار برسد ، بنا بر احتياط واجب بايد خمس آن را بدهد . گلپايگانى ، صافى : مسأله نصاب گنج در غير طلا و نقره بنا بر احتياط 105 مثقال نقره سكه دار يا 15 مثقال طلاى سكه دار است يعنى اگر قيمت چيزى را كه از گنج بدست مىآورد ، بعد از كم كردن مخارجى كه براى آن كرده به يكى از اين دو نصاب برسد ، بنا بر احتياط واجب بايد خمس آن را بدهد و امّا نصاب گنج طلا ، 15 مثقال طلاى سكه دار و گنج نقره 105 مثقال نقره سكه دار است . خوئى ، تبريزى : مسأله نصاب گنج اگر نقره باشد 105 مثقال نقرهء مسكوك و اگر طلا باشد 15 مثقال طلاى مسكوك است و اگر از غير طلا و نقره باشد نصاب را با يكى از طلا يا نقره ملاحظه نمايند . سيستانى : مسأله نصاب گنج 105 مثقال نقرهء مسكوك و يا 15 مثقال طلاى مسكوك است ، يعنى اگر قيمت چيزى را كه از گنج به دست مىآورد مساوى با قيمت يكى از اين دو باشد ، خمس در آن واجب است . مسأله 1809 اگر در زمينى كه از ديگرى خريده گنجى پيدا كند و بداند مال كسانى كه قبلًا مالك آن زمين بودهاند نيست ، مال خود او مىشود و بايد خمس آن را بدهد ولى اگر احتمال دهد كه مال يكى از آنان است ( 1 ) بايد ( 2 ) به او اطلاع دهد و چنانچه معلوم شود مال او نيست ، بايد ( 3 ) به كسى كه پيش از او مالك زمين بوده اطلاع دهد و به همين ترتيب ( 4 ) به تمام كسانى كه پيش از او مالك زمين بودهاند خبر دهد و اگر معلوم شود مال هيچ يك آنان نيست ( 5 ) مال خود او مىشود و بايد خمس آن را بدهد . ) * ( 1 ) مكارم : بنا بر احتياط واجب بايد به مالك قبلى اطلاع دهد ؛ چنانچه معلوم شود مال او نيست به كسى كه پيش از او ، مالك آن زمين بوده اطلاع مىدهد و به همين ترتيب به تمام كسانى كه پيش از او مالك زمين بودهاند و آنها را مىشناسد خبر مىدهد ، اگر معلوم شود مال هيچ يك از آنان نيست مال خود او مىشود و بايد خمس آن را بدهد . ( 2 ) خوئى ، تبريزى : بنا بر احتياط واجب بايد . . ( 3 ) [ كلمهء " بايد " در رساله آيات عظام : خوئى و تبريزى نيست ] ( 4 ) گلپايگانى ، صافى : بنا بر احتياط لازم . . فاضل : بنا بر احتياط واجب . . ( 5 ) تبريزى : اگر معلوم نشود مال آنان است . . بهجت : مسأله اگر در زمينى كه از ديگرى خريده گنجى پيدا كند و احتمال بدهد كه مال فروشنده است ، بايد به او اطَّلاع دهد و اگر آن فروشنده ادّعا كرد كه مال اوست و راست گفتن او